Pang Wa maga de myen hpyen n-gun jat ding yang

 28 April, 2012 (Saturday)

W.P Moses

 Min Aung Hlaing

Wunpawng Buga Sadung Pang Wa maga de myen tai hpyen ni gaw ya aten hta Kampaiti Maw daw lam kaba hku nna hpyen n-gun jat nga ai lam shi ga na chye lu ai.27 April, 2012 ya shani kaw nna Sadung Pang Wa maga de Wunpawng Mungdan Shang lawt asuya K.I.A hte myen tai hpyen ni majan byin hpang wa sai re.Ya aten hta Pang Wa makau grup yin na mare masha ni mung majan hte tsan ai nam shalawng hkan hte Miwa hkran maga de hprawng yen nga ma ai lam Buga masha ni kawn chye lu ai.

Pang Wa maga majan hpang sai

 27April, 2012 (Friday)

W.P Moses

 

Myen tai hpyen ni..

27 April, 2012 Wunpawng buga Sadung - Lahpai lahta Pang Wa makau hta Wunpawng Mungdan Shang Lawt hpung K.I.A hte myen tai hpyen ni gap gasat nga sai lam shi ga na chye lu ai. Wunpawng Buga Pang Wa gaw NDAK ni a up hkang ginra rai nga ai. Pang Wa makau na mare masha ni gaw majan byin wa ai majaw Miwa hkran maga de hprawng yen nga ai lam shi ga matut chye lu ai.

Ya aten hta myen tai hpyen ni gaw Wunpawng Buga shara shagu hta majan a matu hpyen n-gun ni hpe jat jahpring nga ai lam hpe chye lu ai.

 Dum nta hpe marit nga ai hpyen yen tsin yam ma kasha ni...

Wunpawng Buga shara shagu hta K.I.A hte myen tai hpyen ni majan grau sawng wa ai majaw Mung masha ni jam jau nga ai zawn hpyen yen tsin yam ni mung lani hte lani grau grau law htam wa ai lam hpe mu chye lu ga ai.

Sadung Sa Lam mahkrai Shing dang kau

April 27, 2012 

 W.P Moses

Wunpawng Mung Waimaw-Kanpaiti sa lam hka rum lahta na Sadung Mahkrai hpe April (26) ya shana myen asu ya hpyen hpung ni n-gun jat bang wa ai hpe hkap shing dang ai hku nna Maw daw kaba ni nlu lai hkra gan jahten da  sai lam shiga na chye lu ai.Ya aten hta myen hpyen asu ya gaw K.I.O/A gin jaw Lai Za makau hte Waimaw Sadung lam ding yang hpyen n-gun jat nna majan kaba hpe bai hpang wa sai lam chye lu ai.Wunpawng mungdan shang lawt asuya hku na mung ra ai lam ni hpe shajin nga sai lam chye lu ai. 

 

 Myen hpyen la ni 

Myen hpyen asu ya hpyen hpung ni gaw majan byin ai shara hkan na mare ni hpe wan nat jahten nga ai zawn mare kata hkan e mung lak nak kaba ni hte gap nga ai lam bu ga masha ni kawn tsun wa ai.

ထြက္ေျပးေနရ၊ ဖ်က္ဆီးးခံေနရ၊ လံုၿခံဳမႈ ကင္းမဲ့၊

3 April, 2012 (Tuesday)

 W.P Moses

ကခ်င္စစ္ေျပး ဒုကၡသည္မ်ား (Kachin IDPs)

ဧၿပီလဆန္း ၂ ရက္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပဲြ အၿပီးတြင္ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဘန္ေဒါင္ယာန္တြင္ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ K.I.A တပ္မဟာ (၅) လက္ေအာက္ခံ တပ္ရင္း ႏွင့္ စစ္အာဏာရွင္ စစ္အစိုးရတို႔ အၾကား တိုက္ပြဲ ျဖစ္ပြားေၾကာင္း စံုစမ္း သိရွိရပါတယ္။

ႏွစ္ဖက္တိုက္ပဲြေတြေၾကာင့္ ျပည္သူလူထုမ်ား ေန႔တိုင္း ေနအိမ္မ်ားကို စြန္႔ခြာကာ ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္ေနၾကရပါတယ္။ အျပစ္မဲ့ျပည္သူမ်ားမွာ စစ္အာဏာရွင္ စစ္အစုိးရ စစ္တပ္တို႔ရဲ႕ ညွင္းပန္းႏွိပ္စက္ျခင္း၊ ေရွ႕တန္းလမ္းျပအျဖစ္ ေစခိုင္းျခင္း၊ အမ်ဳိးသမီးမ်ားမွာ မဒိန္းက်င့္ သတ္ျဖတ္ ခံေနရျခင္း စသည့္ ဆင္းရဲဒုကၡ အမ်ဳိးမ်ဳိးကိုေတြ႔ႀကံဳ ခံစားေနၾကရပါတယ္။

“က်မတို႔မွာ အခ်ိန္တိုင္းလိုလို စိုးရိမ္ေနရပါတယ္…။ က်မတို႔ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈေတြကင္းမဲ့ၿပီး လြတ္လပ္ျခင္းဟာလည္း က်မတို႔ဆီက ထြက္ေျပးသြားၿပီထင္တယ္..။ အစိုးရတပ္တို႔က က်မတို႔ ရြာကိုဝင္လာၿပီး အိမ္ေတြကို မီးရႈိ႕ဖ်က္ဆီးၾကတယ္..။ တခ်ဳိ႕ရြာသားေတြကိုလည္း ေခၚသြားၾကတယ္..။ ဘယ္ကိုေခၚသြားတာေတာ့ မသိပါဘူး..။” ကခ်င္ျပည္သူမ်ားမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းၿပီး လြတ္လပ္မႈေတြကို ေတာင့္တေနၾကပါတယ္။

 

စစ္အာဏာရွင္ စစ္အစိုးရမွ ကခ်င္နယ္ေျမႏွင့္ တိုက္ပဲြျဖစ္ပြားရာ ေက်းရြာမ်ားမွ ေနအိမ္မ်ား၊ ဘုရားေက်ာင္းမ်ား၊ စပါးက်ီမ်ား စသည့္ ျပည္သူပိုင္ ပစၥည္းမ်ားကို လိုက္လံဖ်က္ဆီးေနတာကို ေတြ႔ျမင္ေနရပါတယ္။

ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပဲြလဲ ၿပီးသြားပါၿပီ… ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ K.I.A ႏွင့္ စစ္အာဏာရွင္ စစ္အစိုးရတို႔မွာ ေန႔တိုင္း တိုက္ပဲြမ်ား ျဖစ္ပြားေနၾကပါတယ္။ ႏွစ္ဖက္ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးပဲြေတြကို တရုတ္ႏိုင္ငံ ေရႊလီတြင္ က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ေပမယ့္ ေရရာတဲ့ အေျဖ တခုမွ မရရွိခဲ့ၾကပါဘူး။

လြန္ခဲ့တဲ့ မတ္လ ၂၈ ရက္ေန႔တြင္ K.I.A အုပ္ခ်ဳပ္နယ္ေျမျဖစ္တဲ့ အင္ေပါင္ ေက်းရြာကို စစ္အာဏာရွင္ စစ္အစိုးရ စစ္တပ္ ခမရ (၃၉၀) တပ္တို႔မွ ရြာထဲသို႔ လက္နက္ႀကီးျဖင့္ ပစ္ခတ္ကာ အိမ္ (၄) လံုးကိုပါ မီးရိႈ႕ ဖ်က္ဆီးလိုက္ေၾကာင္း သိရွိရပါတယ္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ စစ္ေဘးသင့္ ျပည္သူမ်ားအား ကူညီရန္ ဂီတရံပံုေငြ ပဲြေတာ္

2 April, 2012 (Monday)

M.K.B.A ရဲ႕ ေၾကျငာခ်က္

W.P Moses

25 March, 2012 (Sunday)

နံပါတ္ (၆) အျဖစ္ သတ္မွတ္ခံရတဲ့ ဒဘူဘြမ္

W.P Moses
24 March, 2012 (Saturday)

စစ္အစိုးရ စစ္တပ္ႏွင့္ K.I.A တို႔အၾကား ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ အျပစ္မဲ့ ျပည္သူ လူထုမ်ားဟာ ေနရာအိမ္မ်ားကို စြန္႔ပစ္ကာ ေတာတြင္း ေတာင္ၾကားမ်ားသို႔ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ ေနၾကရသည္။

ကခ်င္စစ္ေျပး ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားထဲမွ ဒဘူဘြမ္ (Dabu Bum) ေခၚ ကခ်င္-တရုတ္နယ္စပ္ ေတာင္ၾကားမွာ ရွိတဲ့ စခန္း အေျခအေနႏွင့္ ကခ်င္စစ္ေျပးေတြရဲ႕ အေျခအေနကို စံုစမ္း သိရွိသေလာက္ တင္ဆက္လိုက္ပါတယ္။

ဒဘူဘြမ္ဟာ ကခ်င္ျပည္နယ္ရွိ ဝိုင္းေမာ္ၿမိဳ႕နယ္ ဆဒံုးေတာင္တန္း ေတာင္ၾကားရွိ တရုတ္နယ္စပ္ အနီးမွာ တည္ရွိပါတယ္။ ယင္း ဒဘူဘြမ္ စခန္းဟာ ေတာေတာင္ ေတာင္ၾကားမွာ ရွိၿပီး အင္မတန္ ေအးခဲတဲ့ ေနရာတခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေတာေတာင္မ်ားျဖင့္ ဝန္းရံထားသျဖင့္ အဆက္အသြယ္၊ အသြားအလာ လမ္းပမ္းဆက္သြယ္ေရး အဆင္မေျပကာ ခက္ခဲတဲ့ ေနရာတခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ကခ်င္-တရုတ္ႏိုင္ငံ နယ္စပ္ျဖစ္ေသာ္လည္း တရုတ္အစိုးရရဲ႕ ကူညီမႈရရွိရန္မွာ မလြယ္ကူပါ။

ကခ်င္စစ္ေျပး ဒုကၡသည္

ယင္း ဒဘူဘြမ္ ကခ်င္ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ စခန္းတြင္ ဆဒံုး၊ ဆဒံုးပါ၊ ဆကာပါ၊ ဘြမ္ဝါ၊ ေလာ့လာန္၊ လုျမန္ (Lu Myang)၊ ေဆာ့ေလာ္၊ ေဂါ့နန္၊ လေဂ်ာင္၊ လုက်ီ၊ လဖိုင္ စတဲ့ ကခ်င္ရြာေပါင္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ျပည္သူမ်ား ထြက္ေျပးခုိလႈံေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။  ယင္းစခန္းမွာရွိတဲ့ လူဦးေရေပါင္းမွာ ၄၀၀ ေက်ာ္ ၅၀၀ နီးပါး ခိုလႈံေနေၾကာင္း သိရွိရပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ား၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္မ်ား၊ နာသာရွည္ ေရာဂါရွိသူမ်ား၊ ဒုကၡိတမ်ား ႏွင့္ အရြယ္မေရာက္ေသးတဲ့ ကေလး သူငယ္မ်ားသာ ျဖစ္ပါတယ္။

စခန္းတြင္းမွ ကေလးသူငယ္မ်ားရဲ႕ ပညာေရး

ကခ်င္ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ စခန္း တခု ျဖစ္တဲ့ တဘူဘြမ္ (Dabu Bum)  စခန္းတြင္ ကေလး သူငယ္မ်ားအတြက္ ေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္း ဖြင့္လွစ္ထားပါတယ္။ သူငယ္တန္းမွ သတၱမ (၇) တန္း ထိရွိပါတယ္။ ေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသူေပါင္း ၂၀၀ ေက်ာ္ရွိၿပီး ၎တို႔မွာ ႏွင္းေတြ ထူထပ္ၿပီး ေအးခဲ လွေပမယ့္ ကိုယ့္ရဲ႕ အနာဂတ္အတြက္ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ေနေသာ ပညာကို က်ဳိးစားအားထုတ္ သင္ယူေနၾကပါတယ္။ ယင္းေက်ာင္းတြင္ ဆရာ၊ ဆရာမေပါင္း ၁၀ ဦးေက်ာ္ ရွိၿပီး ၎တို႔မွာ ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ အနာဂတ္မဲ့ေနတဲ့ စခန္းတြင္းမွ ကေလးသူငယ္မ်ားကို အေကာင္းဆံုးျဖင့္ ကိုယ္တတ္ေျမာက္ထားတဲ့ ပညာကို ပညာဒါနအျဖစ္ ေစတနာ ေမတၱာျဖင့္ သင္ၾကားေပးလ်က္ ရွိပါတယ္။

ယင္း ဒဘူဘြမ္ စခန္းမွ စိတ္မေကာင္းစရာ တစ္ခုမွာ စခန္းတြင္းရွိ ေက်ာင္းဟာ တရုတ္နယ္ေျမထဲ နဲနဲေလး ေက်ာ္ဝင္ေနျခင္းျဖစ္ရာ တရုတ္အာဏာပိုင္တို႔မွ ယင္းေက်ာင္းကို ျပန္လည္ၿဖိဳဖ်က္၍ သူတို႔ (တရုတ္) နယ္ေျမဘက္သို႔ မေက်ာ္ေစဘဲ စခန္းတြင္းထဲမွာသာ ျပန္လည္ေဆာက္လုပ္ရန္ ညြန္ၾကားလိုက္ပါတယ္။
 ဒီအေၾကာင္းကို ယင္းစခန္းတြင္းရွိ ေက်ာင္းဆရာမ တစ္ဦးမွ…“ က်မတို႔ အလယ္တန္းေက်ာင္း ေက်ာင္းေဆာင္ကို တရုတ္ေျမဘက္သို႔ နဲနဲေလး… စာသင္ခန္း တစ္ခန္းစာေလာက္ ေက်ာ္ဝင္ေနတယ္… အဲ့ဒါကို တရုတ္ အာဏာပိုင္မ်ားက မႀကိဳက္လို႔ က်မတို႔ ေက်ာင္းကို ျပန္ၿဖိဳခိုင္းတယ္..။ လြန္ခဲ့တဲ့အပတ္ကပဲ က်မတို႔ တာဝန္ရွိသူေတြႏွင့္ ျပည္သူလူထုတို႔ ပူးေပါင္းကာ ၿဖိဳလိုက္ၿပီး စခန္းတြင္းထဲမွာဘဲ ျပန္ေဆာက္ၿပီးပါၿပီ…။ ေက်ာင္းသားေတြက သနားစရာပါ..။ ေက်ာင္း ၃ - ၄ ရက္ ေတာင္ ပိတ္လိုက္ရပါတယ္…” ဟု ေျပာျပပါတယ္။ ကေလးငယ္မ်ားရဲ႕ ပညာေရးဟာ ေမ်ာ္မွန္းထား သေလာက္ေတာ့ ျပည့္စံုလာႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး ဟု ဆရာမက သူ႔ရဲ႕ အျမင္ကို ဆက္လက္ ေျပာျပပါတယ္။

စားဝတ္ေနေရး

ဒဘူဘြမ္ စခန္းတြင္ရွိတဲ့ ကခ်င္စစ္ေျပး ဒုကၡသည္မ်ားကို ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ K.I.O/A မွ ၾကည့္ရႈေစာင့္ေရွာက္ ေနသလို၊ မန္ရွီ (Mang Shi)၊ ဂ်ီနာ (Ji Na)၊  ဂ်န္႔ရွီ (Jan Shi)၊ စတဲ့ တရုတ္ႏိုင္ငံ အတြင္းရွိ ဝန္ေပါင္ ကခ်င္ ညီအစ္ကိုမ်ားမွ လိုအပ္ေနတဲ့ ဆန္၊ ဆီ၊ ပဲ၊ ဆား စသည့္ အစားအေသာက္မ်ားကို တတ္ႏိုင္သည့္ ဘက္ကေန ကူညီေနပါတယ္။ K.B.C အသင္းသူ အသင္းသားမ်ားႏွင့္ တျခား အဖြဲ႔ အစည္းမ်ားကလည္း လိုအပ္တဲ့ ပစၥည္းဥစၥာမ်ားကို တတ္ႏိုင္၊ လက္လွမ္းမွီသေလာက္ ကူညီ ေထာက္ပံ့ေနပါတယ္။ ေနရာထိုင္ခင္းကေတာ့ ေတာေတာင္ ေတာင္ၾကား ဆိုေတာ့ နဲနဲေတာ့ အဆင္မေျပဘူး၊ တခ်ဳိ႕အတြက္ေပါ့.. ဒါေပမယ့္ သူ႔ဟာနဲ႔သူေတာ့ ဟုတ္ေနပါၿပီ..။ K.I.A ႏွင့္ စစ္အစိုးရ စစ္တပ္တို႔ အၾကား ျပည္တြင္းစစ္ အခ်ိန္ၾကာရွည္လာသည္နဲ႔ အမွ် ျပည္သူလူထုႏွင့္ စစ္ေျပး ဒုကၡသည္ စခန္းအသီးသီး အတြက္ စားဝတ္ေနေရးမ်ား အခက္အခဲ ရွိလာႏိုင္ပါတယ္။

က်န္းမာေရး

ဒဘူဘြမ္စခန္းရွိ ကခ်င္ စစ္ေျပးဒုကၡသည္မ်ားရဲ႕ က်န္းမာေရးဟာ တျခား စစ္ေျပးဒုကၡသည္ စခန္းေတြႏွင့္ ကြာျခားခ်က္ေတာ့ ရွိပါတယ္။ ဒဘူဘြမ္ စခန္းမွ ျပည္သူမ်ားမွာ ဖ်ားနာျခင္း သိပ္မရွိေၾကာင္း သိရွိရပါတယ္။ ဒဘူဘြမ္ စစ္ေျပးဒုကၡသည္မ်ားရဲ႕ က်န္းမာေရးကို စခန္းတြင္းရွိ က်န္းမာေရးမွဴးအား ေမးျမန္းၾကည့္ရာ… “ က်မတို႔ ဒီမွာရွိတဲ့ စစ္ေျပးေတြကေတာ့ က်န္းမာေရးသိပ္ၿပီး စိုးရိမ္စရာ မရွိပါဘူး..။ ကေလးသူငယ္မ်ား နဲနဲပါးပါး ဖ်ားနာတာတို႔ေတာ့ ရွိပါတယ္။ ဒီမွာေတာ့ အေအးခ်ိန္ ဒီဂရီမ်ားတဲ့ အတြက္ သက္ႀကီးရြယ္အုိႏွင့္ ကေလးငယ္မ်ား အတြက္ေတာ့ နဲနဲ စိုးရိမ္မိပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လည္း ဆိုေတာ့ ဒီမွာက တအား ေအးတယ္ေလး.. ႏွင္းေတြဆိုရင္ ေတာ္ေတာ္ ထူထပ္ေအာင္ က်တယ္… ၿပီးေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြက လံုေလာက္တဲ့ အေႏြးထည္တို႔၊ အဝတ္အစားတို႔၊ ေစာင္တို႔ စသည့္ အေအးဒဏ္ကို အျပည့္အဝ ကာကြယ္ႏိုင္မယ့္ ပစၥည္းေတြ လံုလံုေလာက္ေလာက္ မရရွိတဲ့ အတြက္ စိုးရိမ္မိတယ္…” ဟု ဆရာဝန္မက ေျပာျပပါတယ္။

ရြာသူရြာသားေတြ ဒဘူဘြမ္ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ စခန္းသို႔ ေရာက္ရွိလာတဲ့ အေၾကာင္းကို ေမးၾကည့္ေတာ့.. “စစ္ျဖစ္လာၿပီးေနာက္ က်ေနာ္တို႔ ရြာကို စစ္အစိုးရ စစ္တပ္တို႔က ေရာက္ရွိလာၿပီလို႔ ၾကားတဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔ ရြာသူရြာသားမ်ားဟာ ည သန္းေခါင္းမွာမွ ထြက္ေျပးခဲ့ရတယ္.. အိမ္က ပစၥည္းဥစၥာ တစ္ခုမွ မသယ္ယူႏိုင္ခဲ့ဘူး.. အားလံုး ဒီအတိုင္းပဲ ရြာမွာ ခ်န္ထားခဲ့တယ္… ဒီအခ်ိန္ေလာက္ဆိုရင္ေတာ့ စစ္တပ္တို႔က အိမ္ေတြကို မီးရိႈ႕လိုက္ၿပီလား မသိဘူး.. ရြာကအိမ္မွာ ရွိတဲ့ ပစၥည္းေတြကိုလည္း သူတို႔ (စစ္အစိုးရ) ႀကိဳက္သလို ေမႊေနေလာက္ၿပီ.. ဘာျဖစ္လို႔လည္း ဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ သတင္း တခ်ဳိ႕ ၾကားရပါတယ္.. အခ်ဳိ႕ရြာေတြကို စစ္တပ္တို႔က မီးရိႈ႕ဖ်က္ဆီး၊ ပစၥည္းမ်ားကို သူတို႔ ႀကိဳက္သလို အသံုးျပဳ၊ ရြာေတြ ထဲမွာရွိတဲ့ ျပည္သူပိုင္ စပါးက်ီကို သူတို႔ရဲ႕ စစ္ရိကၡာ အျဖစ္ သံုးစြဲေနၾကတယ္တဲ့.. ၿပီးေတာ့ စစ္အစိုးရ စစ္တပ္တို႔က အျပစ္မဲ့ ျပည္သူေတြ၊ ကေလးသူငယ္ေတြကို ၿခိမ္းေျခာက္ကာ ေပၚတာအျဖစ္ ေခၚေဆာင္၊ ကခ်င္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားကို မဒိန္းက်င့္ သတ္ျဖတ္.. ဟာ..ေျပာေတာင္ မေျပာျပတတ္ဘူး.. စံုေနတာဘဲ..  ” ဟု စစ္ေျပး တစ္ဦးက သူ႔ရဲ႕ ခံစားခ်က္၊ အျမင္မ်ားကို ရင္ႏွင့္ဖြယ္ ေျပာျပပါတယ္။

ကခ်င္နယ္ေျမ တရုတ္နယ္စပ္ရွိ ဒဘူဘြမ္ (Dabu Bum) ေခၚ နံပါတ္ ၆ ကခ်င္စစ္ေျပး ဒုကၡသည္ စခန္းမွာဆိုရင္ ယခုခ်ိန္ထိ အင္မတန္ ေအးခဲၿပီး ႏွင္း မ်ားဆိုရင္လည္း တစ္ေပနီးပါး ထူထပ္ေၾကာင္း … “ဟုတ္တယ္.. ဒီစခန္းဆိုရင္ အရမ္းေအးတာပဲ.. ႏွင္းေတြဆိုရင္ အထူႀကီးပဲ.. ျမဴႏွင္းေတြလည္း အမ်ားႀကီး.. ေခါင္းမိုးေပၚမွာဆိုရင္ ႏွင္း က်တာ မိုးရြာေနသလိုပဲ…ျဖဴေဖြးေနတာပဲ… အင္… တမ်ဳိးေတာ့ ေကာင္းသလိုဘဲ.. ႏွင္း က်တာေတြကို ေတြ႔ရင္ ေပ်ာ္သလိုလို.. တခုခု လိုအပ္ေနသလို ခံစားမိတယ္…” ဟု စခန္းတြင္းမွ ဒုကၡသည္ တစ္ဦးက ေျပာျပပါတယ္။

ဒီအရာအားလံုးဟာ ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ နံပါတ္ (၆) အျဖစ္ သတ္မွတ္ခံရတဲ့ ဒဘူဘြမ္ေခၚ ကခ်င္စစ္ေျပးဒုကၡသည္ စခန္းတစ္ခု အေၾကာင္း တေစ့တေစာင္း ေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။ က်န္ရွိေနတဲ့ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားရဲ႕ သဘာဝ အေျခအေန အေၾကာင္းမ်ားကိုလည္း က်ဳိးစား ေဖာ္ျပသြားပါမည္။

K.I.A ႏွင့္ စစ္အစိုးရတို႔ တိုက္ပြဲ ျပန္လည္ ျပင္းထန္လာ၊ အစိုးရမွ အဆိပ္ လက္နက္အသံုး ျပန္ျပဳေနဟု K.I.A ေျပာ

W.P Moses

23 March, 2012 (Friday)

ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ K.I.A ႏွင့္ ျမန္မာ တပ္တို႔ အၾကား ကခ်င္နယ္ေျမေတြႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းမ်ားတြင္ ေန႔စဥ္ တိုက္ပြဲမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနေၾကာင္း စံုစမ္း သိရွိရပါတယ္။ K.I.A တပ္မဟာ (၅) နယ္ေျမ၊ ေခါက္ဂ်န္ေက်းရြာ (ရွမ္းရြာ)၊ ဘန္ေဒါင္ေက်းရြာႏွင့္ ဧဒင္ေက်းရြာ ဘက္သို႔ ဦးတည္ခ်ီတက္လာတဲ့ စစ္အစိုးရ စစ္တပ္ ခလရ ၃၇၊ ၄၀၊ ခမရ ၃၈၈  တပ္ဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ K.I.A တပ္ဖြဲ႔မ်ားဟာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ မတ္လ ၂၂ ရက္ ေန႔ မနက္ပိုင္း ၇း၃၀ နာရီ ဝန္းက်င္မွ မနက္ ၉း၃၀ နာရီ ေက်ာ္ အထိ ယင္းေက်းရြာ တဝိုက္တြင္ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း စံုစမ္း သိရွိ ရပါတယ္။

 ေရွ႕တန္းနယ္ေျမမွ K.I.A စစ္သည္ေတာ္မ်ား

အခုသီတင္းပတ္ အတြင္း ျဖစ္ပြားေနတဲ့ တိုက္ပြဲတခုမွာ အစိုးရစစ္တပ္ဘက္က အဆိပ္ဓါတ္ေငြ႔ေတြပါ ျပန္လည္သံုးစြဲလာတယ္လို႔ K.I.A ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိ ဦးလနန္က ေျပာပါတယ္။
ဒီလ ၁၉ ရက္ေန႔က ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ကန္ေဒါင္ယာန္ေက်းရြာအနီးမွ တိုက္ပြဲမွာ စစ္အစိုးရ စစ္တပ္ဘက္က အဆိပ္သင့္ က်ည္ေငြ႔ေတြကို အသံုးျပဳခဲ့တာလို႔ သူ (ဦးလနန္) က ေျပာပါတယ္။ ျမစ္ႀကီးနား မန္ေမာ္ကားလမ္းမႀကီးေပၚမွာ ရွိတဲ့ K.I.A တပ္မဟာ (၅) လက္ေအာက္ခံ ေျခကုပ္ စခန္းေတြကို အစိုးရ စစ္တပ္ ခလရ ၄၆၀၊ ခမရ ၃၉၀ စတဲ့ စစ္အစိုးရ စစ္တပ္တို႔က လြန္ခဲ့တဲ့ ၃ - ၄ ရက္က စၿပီး သိမ္းပိုက္ဖို႔ ႀကဳိးစားလာတဲ့ အတြက္ ႏွစ္ဖက္ တိုက္ပြဲ ဆက္တိုက္ျဖစ္ပြားေနတယ္လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

K.I.O/A ႏွင့္ အစိုးရ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ကိုယ္စားလွယ္ တို႔ ျပဳလုပ္ က်င္းပၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ဖက္ေဆြးေႏြးပဲြေတြဟာ ေသခ်ာေရရာတဲ့ အေျဖ တစ္ခုမွ မရရွိခဲ့ပါ။
၂၁-၂၂ ရက္ မွာလည္း ကခ်င္ျပည္နယ္ ျမစ္ႀကီးနား-ဗန္းေမာ္ (မန္ေမာ္) ကားလမ္းမႀကီး ေပၚရွိ အင္ေပါင္ ေက်းရြာႏွင့္ ဂန္ေဒါင္ယာန္ အၾကားေရာက္ရွိေနတဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္ ခလရ ၂၆၀၊ ခမရ ၃၈၉၊ ၃၉၀ တပ္ဖြဲ႔တို႔ႏွင့္ K.I.A အထူးတပ္ ၂၅၅ တို႔အၾကား တိုက္ပြဲျပင္းထန္စြာ ျဖစ္ပြားခဲ့ရာ ယေန႔ဆိုရင္ ယင္းႏွစ္ဖက္ တိုက္ပြဲဟာ ၅ ရက္ ရွိၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း စံုစမ္း သိရွိရပါတယ္။

 

ကခ်င္ စစ္ေျပး ဒုကၡသည္စခန္း တစ္ခုမွ ကေလးသူငယ္မ်ား

ယခုလို ႏွစ္ဖက္အၾကား တိုက္ပြဲေတြ ျပန္လည္ျပင္းထန္လာမႈေၾကာင့္ ျပည္သူလူထုမ်ားဟာ စိုးရိမ္ပူပန္မႈမ်ား ပိုမူမ်ားျပားလာေၾကာင္း သိရပါတယ္။ မိုးရသီေရာက္ ရွိလာၿပီျဖစ္တဲ့ အားေလ်ာ္စြာ စားဝတ္ေနေရးႏွင့္ က်န္းမားေရးမ်ားဟာ ကခ်င္ စစ္ေျပး ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ စိုးရိမ္စရာ ျဖစ္ေန ပါတယ္။ ကခ်င္ စစ္ေျပးဒုကၡသည္မ်ားဟာ စခန္းအတြင္း ခိုလႈံေနရတဲ့သူေတြ ရွိသလို တခ်ဳိ႕ဆိုရင္ ဆင္းရဲ ခက္ခဲစြာ ေတာေတာင္ အတြင္းမွာဘဲ ပုန္းခိုေနရေသးေၾကာင္း စံုစမ္း သိရွိရပါတယ္။ ျပည္တြင္း စစ္ေၾကာင့္ ကခ်င္စစ္ေျပးဒုကၡသည္ရွိ ကေလးသူငယ္မ်ားႏွင့္ တိုက္ပြဲျဖစ္တဲ့ ဧရိယာမွ ကေလး သူငယ္မ်ားရဲ႕ ပညာေရးႏွင့္ အနာဂတ္ဟာ ေတြးလိုက္ရင္ ရင္ေလးစရာႏွင့္ သနားစရာ ျဖစ္ေန ပါေတာ့တယ္။

သေဘာတူညီခ်က္ရရန္ တပ္႐ုပ္သိမ္းေရး အဓိကက်ေၾကာင္း KIO ေျပာ

ဖနိဒါ | 

ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႔ KIO ႏွင့္ အစိုးရအၾကား ႏုိင္ငံေရး ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရး ပဏာမ သေဘာတူ လက္မွတ္ေရးထုိးရန္အတြက္ KIO နယ္ေျမအတြင္း ဝင္ေရာက္ေနေသာ အစုိးရတပ္မ်ားကုိ ႐ုပ္သိမ္းေပး ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း KIO က ေျပာၾကားလိုက္သည္။

ညီညြတ္ေသာ တုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိးမ်ား ဖက္ဒရယ္ေကာင္စီ UNFC အဖြဲ႔ဝင္မ်ား၏ စည္းေဝးပြဲအၿပီး အဂၤါေန႔က ထိုင္းႏိုင္ငံ၊ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕၌ က်င္းပသည့္ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲတရပ္တြင္ KIO အေထြေထြအတြင္းေရးမႉး ေဒါက္တာ လဂ်ာက ယင္းသို႔ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

“က်ေနာ္တို႔ ဒီတေခါက္ ပဏာမ သေဘာတူညီခ်က္အေနန႔ဲ လက္မွတ္ထိုးၾကမယ္ ဆိုလို႔ရွိရင္ ဒီပစ္ၾကခတ္ၾကတာ ရပ္ဆိုင္းသြားဖို႔ အစိုးရတပ္ေတြ က်ေနာ္တို႔ ဧရိယာေတြမွာ ဝင္ေနတာ၊ ေနရာလုေနတာေတြ ႐ုပ္သိမ္းပါ”ဟု
ေဒါက္တာလဂ်ာက ေျပာသည္။

အကယ္၍ အစိုးရတပ္မ်ား ႐ုပ္သိမ္းေပးမည္ဆိုပါက KIO ႏွင့္ ျမန္မာအစိုးရအၾကား ၁၉၉၄ ခုႏွစ္ကတည္းက အပစ္ရပ္ လက္မွတ္ထိုးထားၿပီး ျဖစ္သည့္အတြက္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈမ်ား လုပ္ႏုိင္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ၎က ဆိုသည္။

“ဒီဟာေတြသာ ႐ုပ္သိမ္းရင္ လက္မွတ္ထိုးစရာ မလိုဘူး။ ႏုိင္ငံေရး စ ေဆြးေႏြးမယ္။ စားပြဲျပင္ဖို႔ပဲ ရွိတယ္” ဟု ေဒါက္တာလဂ်ာက ဆက္ေျပာသည္။

KIO အေနႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအဖြဲ႔တို႔ ဇန္နဝါရီလက ပဏာမ ေတြ႔ဆံုခဲ့ၾကရာတြင္ သေဘာတူညီမႈ မရေသးသလို ထပ္မံ ေတြ႔ဆံုရန္အတြက္လည္း  အစုိးရကုိယ္စားလွယ္မ်ား တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသုိ႔ ခရီးလြန္ေနသည္ဟု ဆုိသျဖင့္ ေတြ႔ဆံုမည့္ ရက္ကုိ ေစာင့္ဆုိင္းေနဆဲ ျဖစ္သည္ဟု KIO အသိုင္းအဝုိင္းမွ သိရသည္။

လတ္တေလာတြင္ KIO ၏ အဓိကက်ေသာ တပ္မဟာ ၅ ႏွင့္ တပ္မဟာ ၃ လႈပ္ရွားရာ မိုးေမာက္ၿမိဳ႕နယ္ခြဲ၊
ေဒါ့ဖုန္းယန္ၿမိဳ႕နယ္ခြဲ နယ္ေျမမ်ားတြင္ အစုိးရ တပ္အင္အား အနည္းဆံုး ၁,ဝဝဝ ေက်ာ္က လႈပ္ရွားသြားလာေနဆဲ
ျဖစ္သည္ဟု အမည္မေဖာ္လိုသည့္ KIO အရာရွိတဦးက ေျပာသည္။

“လုိင္ဇာဝန္းက်င္ နမ္ဆန္ယန္၊ လဂ်ားယန္၊ ဆဒံုး၊ လြယ္ဂ်ယ္၊ ဇင္လြမ္ဘက္ေရာ ခလရ တပ္ရင္းေတြ အမ်ားၾကီးပဲ။ အစံုပဲ။ တပ္မ ၉၉၊ စကခ လက္ေအာက္ခံတပ္ေတြ အကုန္ေရာၿပီး လႈပ္ရွားေနတယ္။ တပ္မဟာ ၃ နယ္ေျမ လက္ေအာက္ခံ တပ္ရင္း ၁၅၊ ၁၂၊ ၁၆၊ ၂၇ နယ္ေျမေတြမွာဆုိရင္ အင္အား ၆ဝဝ ေလာက္ ရွိမယ္။ တပ္မဟာ ၅ နယ္ေျမဘက္မွာ ၄ဝဝ၊ ၅ဝဝ ေလာက္ ရွိမယ္။ ဒါက အနည္းဆံုး။ ဒီထက္ ပုိမ်ားမယ္”ဟု အဆိုပါ အရာရွိက မဇိၥ်မကုိ ေျပာသည္။

ထုိ႔အျပင္ အစုိးရ၏ စစ္တင္အင္အား ၅ဝဝ ခန္႔က ျမစ္ၾကီးနား-ပူတာအုိ ကားလမ္းအတုိင္း ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕မွ ေျမာက္ ဘက္သုိ႔ ၿပီးခဲ့သည့္ ပတ္က ထုိးစစ္ဆင္လာၿပီးေနာက္ အဂၤါေန႔ ညေနပုိင္းတြင္ ယင္းေဒသသုိ႔ စစ္ယာဥ္တန္းမ်ား တက္သြားသည္ကို ေတြ႔ရေၾကာင္း ျမစ္ၾကီးနား ၿမိဳ႕ခံတဦးက ေျပာျပသည္။

ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္း တပ္မဟာ ၄၊ တပ္မဟာ ၃ ၊ တပ္မဟာ ၅ နယ္ေျမ အခ်ဳိ႕တုိ႔တြင္ အစုိးရတပ္ဘက္မွ ဝင္ေရာက္အေျခခ်ကာ တပ္စြဲထားမႈမ်ား ရွိေနသည္ဟုလည္း KIO က ဆိုသည္။

၁၉၉၄ မွစ၍ KIO ႏွင့္ အစုိးရ အပစ္ရပ္စဲႏုိင္ခဲ့ေသာ္လည္း ၂ဝ၁၁ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၉ ရက္ေန႔မွ စတင္၍ တုိက္ပြဲမ်ား
ျပန္လည္ျဖစ္ပြားလာခဲ့သည္။

ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ုံး၊ ခ်င္းအမ်ဳိးသားပါတီ၊ မြန္ျပည္တစ္ပါတီ၊ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပုိင္း တပ္မေတာ္၊ ရွမ္းျပည္
ေတာင္ပုိင္းတပ္မေတာ္ႏွင့္ ကရင္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာင္စီတုိ႔မွာ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးအတြက္ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအဖြဲ႔ႏွင့္ ပဏာမ သေဘာတူ လက္မွတ္ေရးထားၿပီး ျဖစ္သည္။

အိႏၵိယနယ္စပ္ ျမန္မာႏွစ္ဦး ဖမ္းမိ၊ တဦး KIA မွဟုဆို

ကိုေပါက္ | ၾကာသပေတးေန႔၊ မတ္လ ၀၁ ရက္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ၂၁ နာရီ ၂၄ မိနစ္

 အိႏၵိယ-ျမန္မာနယ္စပ္ မိုးေရးၿမိဳ႕တြင္ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ KIA အဖြဲ႔ဝင္ လူႀကီးတဦး ေဖေဖၚဝါရီလ ၂၇ ရက္ေန႔က ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။

မိုးေရးၿမိဳ႕ အမွတ္ ၃ ရပ္ကြက္ေန အသက္ ၆၅ ႏွစ္အရြယ္ ဦးေဖာင္နား လထြယ္ Hpauna Lahtoi ေခၚ Alizou အား ပစၥတိုတလက္၊ ၆.၃၅မမ က်ည္ ၅ ေတာင့္ႏွင့္အတူ ဖမ္းဆီးရမိေၾကာင္း အိႏၵိယ Nagaland Post သတင္းတရပ္တြင္
ေဖာ္ျပပါရွိသည္။

နယ္ေျမခံ အာသံ႐ိုင္ဖယ္ အမွတ္ ၉ မွ တပ္ဖြဲ႔မ်ားက ဖမ္းဆီးခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ရဲသတင္းရပ္ကြက္အား ကိုးကား၍
ေဖာ္ျပထားသည္။

သို႔ေသာ္ လက္နက္ႏွင့္ ဖမ္းဆီးမိသည္ဆိုသည္မွာ လုပ္ၾကံမႈလည္း ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ဦးလထြယ္ လြတ္ေျမာက္ေရး အတြက္ လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ေပးေနသည့္ မိုးေရးၿမိဳ႕ေန ဦးဆာဆတ္ က မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။

“သတင္းေပးတာဘာညာ ရွိမွာေပါ့။ ေသနတ္နဲ႔က်ည္ဆံ မိတယ္ဆိုတာ တကယ္ဟုတ္လား/မဟုတ္ဘူးလား၊ မိသားစု က မဟုတ္ဘူးေျပာတယ္။ စစ္တပ္ကေတာ့ အဲဒါေတြနဲ႔ မိတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ တထစ္ခ် မေျပာရဲဘူး။ တပ္ကလည္း သူတို႔ ရာထူးတက္ရာတက္ေၾကာင္း အၾကံအဖန္လုပ္ၿပီးဖမ္းမယ္။ ၿပီးရင္ ေသနတ္တလက္ေလာက္နဲ႔ ရဲစခန္းအပ္မယ္” ဟု ေျပာသည္။

ဦးလထြယ္မွာ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္ကတည္းက အိႏၵိယႏိုင္ငံ Arunachal Pradesh ျပည္နယ္တြင္ ေနထိုင္ၿပီးေနာက္ မိုးေရးၿမိဳ႕ သို႔ ေျပာင္းေရႊ႕အေျခခ် ေနထိုင္သူတဦးျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ဦးဆာဆတ္ က ေျပာသည္။

“၂ဝဝ၂ ေလာက္မွ မိုးေရးဘက္ ဆင္းလာတာ။ ကူကီးအမ်ဳိးသမီးတေယာက္နဲ႔ အိမ္ေထာင္က်တယ္။ အဲဒီကတည္းက ကပၸတိန္ပဲ။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂-၃ ႏွစ္ေလာက္ကမွ သူ႔ကိုျပန္ၿပီး တာဝန္ေပးတာ။ ေဒလီကို လာတဲ့သူတို႔၊ က်မ္းစာေက်ာင္း တက္တဲ့သူတို႔၊ တမူး-မိုးေရး လမ္းကလာရင္ သူ႔ဆီမွာပဲ တည္းၾကတယ္” ဟု ကူကီး ေခါင္းေဆာင္တဦးလည္း
ျဖစ္သည့္ ဦးဆာဆတ္ က ေျပာသည္။

ဦးလထြယ္ကို မဏိပူရျပည္နယ္၊ အင္ဖာၿမိဳ႕ အေနာက္ပိုင္း ရဲဌာနတြင္ ဖမ္းဆီးထားၿပီး လက္နက္မႈေျမာက္ပါက
ေထာင္က်ႏိုင္ေသာ္လည္း လြတ္ေျမာက္ရန္ ဝိုင္းဝန္းၾကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း “အဲဒီအတိုင္းဆို ေထာင္က် မွာေပါ့။ မက်ေအာင္ ေရွ႕ေနေတြဘာေတြ ငွားၿပီးေတာ့ အခ်ဳပ္ကေနပဲ ထြက္လာေအာင္၊ ႐ုံးခ်ိန္းေလာက္နဲ႔ပဲ
ျပတ္သြားေအာင္ ၾကိဳးစားေနၾကတာပါ။ အာမခံနဲ႔ ထြက္လာေအာင္” ဦးဆာဆတ္ က ေျပာသည္။

ထို႔အျပင္ အိႏၵိယအစိုးရအား ပုန္ကန္ေနသည့္ ေျမေအာက္အဖြဲ႔မ်ားထဲမွ တခုျဖစ္သည့္  PREPAK အဖြဲ႔ဝင္တဦးဟု ယူဆရသူကိုလည္း လက္နက္ႏွင့္ပင္ မိုးေရးၿမိဳ႕ထဲမွ ဖမ္းဆီးရမိခဲ့ေၾကာင္းလည္း သတင္းမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပသည္။

တမူးၿမိဳ႕ေန အသက္ ၂၅ ႏွစ္အရြယ္ ေဇာ္သူ ေခၚ ဘလိုင္း အား AK-47 တလက္၊ ၇.၆၂ မမ က်ည္ ၅ ေတာင့္ႏွင့္အတူ အမွတ္ ၉ အာသံ႐ိုင္ဖယ္ တပ္မ်ားကပင္ ဖမ္းဆီးရမိခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။

ေဖေဖၚဝါရီလ ၄ ရက္ေန႔ကလည္း တမူးၿမိဳ႕ နန္႔ဖာလံုေစ်း အနီးတြင္  ပစ္ခတ္မႈတခု ျဖစ္ပြားခဲ့ေသးသည္။ အိႏၵိယ အာသံ႐ိုင္ဖယ္ Assam Rifle တပ္မွ ကင္းလွည့္စစ္ေဆးစဥ္ နယ္စပ္ဂိတ္အမွတ္ ၂ ၌ မဏိပူရ (ကသဲ) လူမ်ဳိး အခ်ဳိ႕က အစစ္အေဆးမခံဘဲ ျမန္မာဘက္ျခမ္း နန္႔ဖာလံု ေစ်းဂိတ္သို႔ ထြက္ေျပးျခင္းေၾကာင့္ ပစ္ခတ္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

အိႏၵိယ ခြဲထြက္သူပုန္မ်ားျဖစ္ၾကသည့္ PLA, ULFA, UPLF, PREPAK, KCP, KYKL, RPF ႏွင့္ UNLF တို႔ အပါအဝင္ ရွစ္ဖြဲ႔ထက္မနည္းမွာ ျမန္မာ့ေျမပိုင္နက္ အတြင္းဝယ္ ခိုလံႈ ေနထိုင္ၾကေၾကာင္း အိႏၵိယ သတင္းစာမ်ားတြင္ ေရးသား ထားသည္။

၂ဝ၁၁ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ခရစ္စမတ္ေန႔ကလည္း နန္းဖာလုံေစ်းလံုျခံဳေရး တာဝန္က် ျမန္မာစစ္သားတဦး၏ ပစ္ခတ္မႈ
ေၾကာင့္ အနီးရွိ အိႏိၵယပိုင္ မိုးေရးၿမိဳ႕ဘက္တြင္ ေဘာလုံးကစား ေနသည့္ လူငယ္တဦးအား ေသနတ္က်ည္ဆံ ထိမွန္ ခဲ့ဖူးသည္။

အိႏၵိယႏုိင္ငံရွိ ခ်င္းဒုကၡသည္မ်ားအေရး အစီရင္ခံစာထြက္ရွိ

မဇၥ်ိမသတင္းဌာန | ေသာၾကာေန႔၊ မတ္လ ၀၂ ရက္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ၂၂ နာရီ ၂၈ မိနစ္ 

 

အိႏၵိယႏုိင္ငံ၊ မီဇိုရမ္ ျပည္နယ္တြင္ ေနထုိင္လ်က္ရွိသည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွ ခ်င္းဒုကၡသည္ တသိန္းခန္႔ မွာ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားသည့္ အကူအညီမ်ား အေရးတႀကီး လိုအပ္ေနသည္ဟု အေမရိကန္ႏုိင္ငံ ဝါရွင္တန္ဒီစီတြင္ မတ္လေျခာက္ရက္ေန႔တြင္ ထုတ္ျပန္ရန္ရွိသည့္ အစီရင္ခံစာတေစာင္က ဆိုထားသည္။

အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ ထုတ္ေဝသည့္ Seeking Refuge အစီရင္ခံစာက အိႏၵိယ ဗဟုိအစုိးရႏွင့္ မီဇိုရမ္ျပည္နယ္ အစုိးရတုိ႔အား ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္းႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္၍ ဒုကၡသည္မ်ားအား အကာအကြယ္ေပးရန္ႏွင့္ လိုအပ္သည့္ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမွႈ အကူအညီမ်ားေပးရန္ ေတာင္းဆုိထားသည္။

“မီဇိုရမ္ျပည္နယ္အတြင္းရွိ ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ားသည္ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအဝိုင္း၏ အေရးတယူ အာ႐ုံစုိက္မႈ မခံရေၾကာင္း
ႏွင့္ ထုိကဲ့သုိ႔ ျဖစ္ရသည္မွာ အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ ကတည္းက တည္ရွိေနခဲ့သည့္ ထုိေဒသသုိ႔ ခရီးသြားလာမႈ အကန္႔အသတ္မ်ားအျပင္ UNHCR မွ မီဇိုရမ္ျပည္နယ္သုိ႔ ဝင္ေရာက္ျခင္း မရွိခဲ့သည့္ အတြက္ေၾကာင့္ျဖစ္သည္” ဟု ပါရွိသည္။


၁၃၄ မ်က္ႏွာ ရွိသည့္ ထုိအစီရင္ခံစာအရ မီဇုိရမ္ျပည္နယ္တြင္ လာေရာက္ခုိလႈံေနၾကသည့္ ခ်င္းလူမိ်ဳးမ်ားမွာ ထိုျပည္နယ္ လူဦးေရ၏ ဆယ္ရာခုိင္ႏႈန္းနီးပါး ရွိေနျပီျဖစ္ၿပီး ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုးၾကီးတခု ျဖစ္လ်က္ရွိေၾကာင္းလည္း ဆိုသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွ အိမ္နီးခ်င္း အိႏၵိယႏုိင္ငံရွိ မီဇိုရမ္ျပည္နယ္သုိ႔ လာေရာက္ခုိလႈံေနၾကသည့္ ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ားအား အကာအကြယ္ေပးရန္ လိုအပ္ေနမႈႏွင့္ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈ အကူအညီမ်ား လိုအပ္ေနမႈကုိ ေဖာ္ျပ ထားျခင္း ျဖစ္သည္။

“သူတို႔ဟာ ဥပေဒရဲ႕ အကာအကြယ္ေပးမႈကုိ မရတဲ့အျပင္ အမ်ားအျပားဟာ စီးပြါးေရးအရ မလံုျခံဳမႈကုိ ႀကံဳေတြ႔ေန ရၿပီး လံုေလာက္သည့္ ေနထုိင္စရာေနရာမ်ား မရမႈ၊ အစားအေသာက္မ်ား မလံုေလာက္မႈႏွင့္ က်န္းမာေရး
ေစာင့္ေရွာက္မႈႏွင့္ ပညာေရး အခြင့္အလမ္းမ်ား မရရွိပဲ ျဖစ္ေနသည္” ဟု အစီရင္ခံစာက ဆုိထားသည္။

ထုိအစီရင္ခံစာအတြက္ အေထာက္အပ့ံ ေပးခဲ့ၾကသည့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွာ Jesuit Refugee Service/USA၊ Lutheran Immigration and Refugee Service၊ U.S. Conference of Catholic Bishops၊ Women's Refugee Commission ႏွင့္ World Relief တို႔ျဖစ္သည္။

အေမရိကန္ အေျခစုိက္ ဒုကၡသည္ေကာင္စီ (USA) ကလည္း ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး ျဖစ္ေပၚတိုးတက္မႈမ်ားအား အာ႐ုံ စူးစိုက္မႈမ်ား ရွိေနလင့္ကစား ဘာသာေရးႏွင့္ လူမ်ဳိးအရ အနည္းစုျဖစ္ေနသည့္ ခ်င္းတိုင္းရင္းသားမ်ားအေရးကိုလည္း အာ႐ုံစူးစိုက္ၾကေစလိုေၾကာင္းလည္း ေျပာသည္။

“က်ေနာ္တို႔ အေနနဲ႔ တိုင္းရင္းသား လူနည္းစုမ်ားနဲ႔ ဘာသာေရးအရပါ အနည္းစုမ်ားျဖစ္တဲ့ ခ်င္းလူမ်ိဳးေတြလို
ျမန္မာျပည္ထဲကေန ထြက္ေျပးလာခဲ့ရတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ အေရးကိုလည္း အာ႐ုံစုိက္ၾကဖုိ႔ တိုက္တြန္းလိုပါတယ္။ ဒီအစီရင္ခံစာထဲမွာ ခ်င္းလူမ်ိဳးေတြ ဘာေၾကာင့္ ထြက္ေျပးလာခဲ့ရလဲ၊ ဘယ္လုိစိန္ေခၚမႈေတြနဲ႔ ရင္ဆုိင္ေနရသလဲ ဆုိတာေတြ၊ မီဇိုရမ္ျပည္နယ္မွာ ခ်င္းလူမ်ိဳးေတြ ခုိလွံႈတဲ့အခါ သူတုိ႔နဲ႔ မီဇိုရမ္ျပည္နယ္ ရင္ဆုိင္ရမယ့္ စိန္ေခၚမႈေတြ ကို ေဖာ္ျပထားပါတယ္” ဟု ဒုကၡသည္ေကာင္စီ ဥကၠ႒ Dan Kosten က ေျပာသည္။

၁၉၆၂ ခုႏွစ္မွ စတင္၍ ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ား ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းမွ အတင္းအၾကပ္ ေမာင္းထုတ္ခံရမႈမ်ား အဆက္မျပတ္
ျဖစ္ေပၚခဲ့သလို ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ စစ္အာဏာသိမ္းၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ ပုိမိုမ်ားျပားသည့္ ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ား မီဇုိရမ္သုိ႔ ခုိလႈံလာၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ ခ်င္းျပည္နယ္အတြင္းတြင္ ျဖစ္ပြါးခဲ့သည့္ အႏုိင္က်င့္မႈ မ်ားထဲတြင္ လုပ္အားေပးရန္ အတင္းအၾကပ္ ခုိင္းေစမႈ၊ ႏွိပ္စက္မႈႏွင့္ ဘာသာေရး ႏွိပ္ကြပ္မႈမ်ား ပါဝင္သည္ဟု အစီရင္ခံစာက ဆုိသည္။

ထို႔အျပင္ လူသားျခင္း စာနာေထာက္ထားမႈ အကူအညီ ေပးအပ္ေရးအဖြဲ႕မ်ား ဖြ႔ံၿဖိဳးေရးအဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာ အန္ဂ်ီအိုမ်ား ပါဝင္သည့္ အေမရိကန္ အေျခစုိက္ အႀကီးဆံုး ညြန္႔ေပါင္းအဖြဲ႕ျဖစ္သည့္ Humanitarian Policy and Practice of InterAction ၏ ဒုဥကၠ႒ Joel Charny ကလည္း “ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေရရွည္အတြက္ ဘယ္လိုေျပာင္းလဲမႈ
ေတြပဲ ျဖစ္ေပၚလာပါေစ၊ အိႏၵိယ ႏုိင္ငံ မီဇုိရမ္ ျပည္နယ္က ခ်င္းလူဦးေရ တသိန္းခန္႔လို ျမန္မာႏုိင္ငံထဲက တုိင္းရင္းသား လူနည္းစု ဒုကၡသည္ေတြကုိ အကာအကြယ္ေပးဖုိ႔နဲ႔ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီေတြ ေပးအပ္ဖုိ႔ အေရးတႀကီး လိုအပ္ေနပါတယ္” ဟု ဆုိခဲ့သည္။

မီဇိုရမ္ျပည္နယ္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ခ်င္းျပည္နယ္ႏွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္တို႔ႏွင့္ နယ္နိမိတ္ခ်င္း ထိစပ္လ်က္ ရွိသည္။